Derk Wisman, reserve-majoor der mariniers RDS b.d., schreef dit boek Duivelsberg over de strijd om de Grebbeberg in de meidagen van 1940. De titel is ontleend aan de bijnaam Teufelsberg die de Duitsers vermoedelijk aan de Grebbeberg gaven.
Duivelsberg is overzichtelijk van opzet en bestaat uit 31 hoofdstukken in 4 delen. Deel 1 gaat over 10 mei, deel 2 over 11 mei, deel 3 over 12 mei en deel 4 over 13 mei. Hoofdstuk 1 gaat over de Nederlandse voorbereiding op de Grebbeberg tot 10 mei en hoofdstuk 2 gaat over de Duitse opmars op 9 en 10 mei. De hoofdstukken 3 tot 30 zijn een gedetailleerd verslag van de legeronderdelen in de verschillende gebieden van de Grebbeberg. Er is een verklarende woordenlijst van militaire termen en ook zijn er verschillende kaarten.
“Heilige Grond”
In het voorwoord noemt Mart de Kruif, luitenant-generaal b.d., de Grebbeberg “Heilige Grond” vanwege de 422 Nederlandse militairen die hier zijn gesneuveld. Daaronder is ook een broer van de grootvader van Derk Wisman. Dat was in 2019 voor hem de aanleiding om zich in de gebeurtenissen op de Grebbeberg te verdiepen.
Dát hier zwaar gevochten is, is wel algemeen bekend maar daar blijft het dan ook toe beperkt. Derk Wisman wil in dit boek meer aandacht geven aan wat zich op de Grebbeberg heeft afgespeeld en zo de Nederlandse militairen gedenken. Hij doet dat door een nauwkeurig beschreven verslag waarin de lezer de gebeurtenissen op de voet volgt. Ieder hoofdstuk begint met een duidelijke inleiding die een situatieschets van het gebied geeft waarin zich een deel van de strijd afspeelt. Dan volgt een zakelijk militair verslag en de meeste hoofdstukken eindigen met een epiloog waarin Derk Wisman terugblikt op de strijd. Tal van zwart/wit foto’s geven een beeld van de toenmalige situatie.
In het laatste hoofdstuk is er aandacht voor strafrechterlijke vervolging van enkele militairen. Standhouden was destijds de norm die bepaalde of een soldaat al dan niet schuldig werd bevonden. Dit waren uitzonderingen: “Men koos voor stil afstraffen en niet voor procedures” (p. 277).
In de epiloog is een beoordeling van de strijd op de Grebbeberg: “Militair gezien toonde de slag de kwetsbaarheid van een leger dat jarenlang was uitgekleed… Moreel gezien markeerde de Grebbeberg een keerpunt. Voor velen was het de eerste confrontatie met de moderne oorlog” (p. 279).
Derk Wisman is veteraan en vervulde daarna leidinggevende functies in het bedrijfsleven. Hij is nu ondernemer op het gebied van defensie.
Door: Evert van Veen
Datum: 10 mei 2026
Bron: https://boekenkrant.com/recensie/recensie-geschiedenis-duivelsberg/